زمان تقریبی مطالعه: 4 دقیقه
 

نصیرالدین حسین‌شاه چک





نصیرالدین حسین‌شاه، مشهور به خسروعادل یکی از بزرگان طایفه چک (چَک‌ها، طایفه و سلسله‌ای شیعه مذهب در کشمیر است) بود.


۱ - سلطنت حسین‌شاه



وی‌ در ۹۷۰ به سلطنت رسید و به کمک بزرگان و امرا، حکومتش تثبیت گردید.
[۱] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌ اکبری، ج۳، ص۴۹۰ـ۴۹۱، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۲] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۲، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.

حسین‌شاه در آغاز سلطنتش با شورش‌ برادر خود، سنگرچک، روبه‌رو شد و در ۹۷۳ نیز امرای چک و ماکری بر وی شوریدند، اما شکست خوردند.
[۳] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌ اکبری، ج۳، ص۴۹۰ـ ۴۹۴، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۴] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۲ـ۳۶۳، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.


۲ - اختلافات مذهبی



در ۹۷۶، در کشمیر میان شیعیان و اهل‌سنّت اختلاف افتاد و فرستادگان اکبر شاه نیز در این امر دخالت کردند. حسین‌شاه بی‌طرف ماند و برای بهبود مناسبات خود با اکبر، دخترش را برای همسری شاهزاده سلیم، همراه هدایایی، روانه دربار اکبر کرد. اکبر هدایا و دختر حسین‌شاه را برگرداند و از دخالت سفیران خود در اختلاف مذهبی در کشمیر خشمگین شد و آنان را به‌ قتل رساند. این امر بر حسین‌شاه تأثیر ناگواری نهاد و سبب بیماری او شد و به پیشنهاد امرا و بزرگان، از سلطنت کناره گرفت و آن را به برادرش، علی‌خان، واگذاشت و خود پس از سه ماه، در ۹۷۷ درگذشت.
[۵] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌ اکبری، ج۳، ص۴۹۴ـ ۴۹۵، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۶] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۴، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.
[۷] صوفی، ج۱، ص۲۲۴.


۳ - برخورد با علماء



حسین‌شاه با علمای مذاهب دیگر رفتار پسندیده‌ای داشت.
[۸] احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۹۴، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
[۹] محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۳، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.
او سلطانی ادب‌پرور بود.

۴ - تأسیس کتابخانه



مدرسه شبانه‌روزی و کتابخانه بزرگی تأسیس کرد و درآمد پَرگَنَه زینه‌پور را به آن اختصاص داد.
[۱۰] محمود آزاد، تاریخ کشمیر، ج۱، ص۲۲۴، راولپندی ۱۹۹۰.
[۱۱] صوفی، ج۱، ص۲۲۴.


۵ - فهرست منابع



(۱) محمود آزاد، تاریخ کشمیر، راولپندی ۱۹۹۰.
(۲) صاحبزاده حسن‌شاه، تاریخ ریاست جمّول و کشمیر، چاپ عکسی از نسخه خطی کتابخانه عمومی شرقی خدابخش پتنه، ش ۴۰۱۴۵، میسرز کپور برادرس ناشران و تاجران کتب، ۱۹۶۳.
(۳) محمدحیدر میرزا دوغلات، تاریخ رشیدی، چاپ عباسقلی غفاری‌فرد، تهران ۱۳۸۳ش.
(۴) حسام‌الدین راشدی، تذکره شعرای کشمیر، بخش ۴، کراچی ۱۳۴۶ش.
(۵) اطهرعباس رضوی، شیعه در هند، ترجمه مرکز مطالعات و تحقیقات اسلامی (واحد ترجمه)، ج۱، قم ۱۳۷۶ش.
(۶) حمیدرضا سیدناصری، کشمیر: گذشته، حال، آینده، تهران ۱۳۸۰ش.
(۷) محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، (لکهنو) : مطبع منشی نولکشور.
(۸) احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
(۹) صوفی.
(۱۰) وانی.
(۱۱) محب‌الحسن.

۶ - پانویس


 
۱. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌ اکبری، ج۳، ص۴۹۰ـ۴۹۱، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۲. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۲، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.
۳. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌ اکبری، ج۳، ص۴۹۰ـ ۴۹۴، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۴. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۲ـ۳۶۳، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.
۵. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌ اکبری، ج۳، ص۴۹۴ـ ۴۹۵، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۶. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۴، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.
۷. صوفی، ج۱، ص۲۲۴.
۸. احمد بن محمد مقیم هروی، طبقات‌اکبری، ج۳، ص۴۹۴، چاپ بی دی و محمد هدایت حسین، کلکته ۱۹۲۷ـ (۱۹۳۵).
۹. محمدقاسم‌ بن غلامعلی فرشته، تاریخ فرشته (گلشن ابراهیمی)، ج۲، ص۳۶۳، (لکهنو): مطبع منشی نولکشور.
۱۰. محمود آزاد، تاریخ کشمیر، ج۱، ص۲۲۴، راولپندی ۱۹۹۰.
۱۱. صوفی، ج۱، ص۲۲۴.


۷ - منبع



دانشنامه جهان اسلام، بنیاد دائرة المعارف اسلامی، برگرفته از مقاله «چک‌ها»، شماره۵۵۳۱.    






آخرین نظرات
کلیه حقوق این تارنما متعلق به فرا دانشنامه ویکی بین است.